(ANKARA) – Tuna Nehri’nin debisinin kuraklık ve aşırı sıcaklar nedeniyle rekor düzeyde azalması Macaristan, Romanya ve Sırbistan’da enerji üretimini aksattı. Nükleer ve hidroelektrik santrallerin kapasitesi düşerken, Sırbistan’ın Prahovo Limanı yakınlarında İkinci Dünya Savaşı’ndan kalma Alman savaş gemilerinin enkazları görünür hale geldi.
Tuna Nehri’nin Budapeşte’den geçen kısmında rekor düşüş, soğutma suyu için nehre bağımlı nükleer santrallerin faaliyetlerini ve hidroelektrik üretimini aksattı.
Macaristan hükümetinin açıkladığı verilere göre, normalde 2 bin megavat elektrik üreten Paks Nükleer Santrali’nin üretimi 230 megavata geriledi. Paks yakınlarında nehir seviyesinin 3 Ağustos günü eksi 140 santimetreye inmesi ve su sıcaklığı 27,8 santigrat derece olarak ölçülmesi, santral için tehlike oluşturdu. Santralde üretimin tamamen durdurulması ihtimali gündeme gelse de son türbinin çalışmasıyla üretim düşük kapasitede sürdürülüyor.
Macaristan Başbakanı Peter Magyar, Facebook’ta yayımladığı açıklamada, tam kapanmanın geçici olarak önlendiğini belirterek, bunun “elektrik tüketiminin en yüksek olduğu günlerden biri için çok iyi haber” olduğunu söyledi. Hükümet, büyük sanayi kuruluşlarından tüketimi azaltmalarını isterken, hanelerin ve şirketlerin gönüllü tasarruflarıyla pazar günü talebin 700 megavat düştüğü bildirildi.
Romanya’nın kamuya ait enerji şirketi Nuclearelectrica, Cernavoda Nükleer Santrali’nin 1 numaralı ünitesinin, Tuna’daki “benzeri görülmemiş” düşük seviye nedeniyle 28 Temmuz sabahı kontrollü olarak kapatıldığını açıklamıştı. Şirket, kararın nükleer güvenlik sınırlarını korumak amacıyla alındığını ve çevre ya da personel için risk oluşturmadığını bildirdi.
Romanya ordusu, kalan reaktöre soğutma suyu ulaştırabilmek için 3 Ağustos’ta Bala Kanalı yakınlarında 180 kilogram patlayıcı kullanarak kayaları kontrollü biçimde parçaladı.
Sırbistan’da ise Tuna üzerindeki başlıca hidroelektrik santralinin kapasitesi yüzde 20’ye kadar geriledi. Başbakan Duro Macut, 3 Ağustos günü enerji sorunlarına ilişkin acil toplantı düzenleyerek halka klima gibi yüksek tüketimli cihazların kullanımını azaltma çağrısında bulundu.
SAVAŞ GEMİLERİ YENİDEN ORTAYA ÇIKTI
Kuraklığın görünür sonuçlarından biri de Sırbistan ile Romanya sınırındaki Prahovo yakınlarında Tuna Nehri’nin çekilmesiyle ortaya çıkan İkinci Dünya Savaşı’ndan kalma batık gemiler oldu. Yüzeye çıkan gemilerin enkazlarından bazılarında halen patlamamış mühimmat bulunduğu belirtiliyor.
Avrupa Birliği, bölgeye Temmuz 2023’te geçiş koridorunu genişletmek ve düşük su dönemlerinde nehir trafiğini aksatan enkazları kaldırmak amacıyla 16 milyon avro hibe sağlamıştı. Enkazların çıkarılmasına yönelik projenin Temmuz 2028’de tamamlanması planlanıyor.
Prahovo sakini Krsta Brandic, büyük gemilerin artık bölgeden geçemediğini belirterek, trafiğin neredeyse durduğunu söyledi.
